Ποιος φταίει;













 Πώς συγκατοικούν ο Νάνος Βαλαωρίτης, το μυκονιάτικο ληρολόγημα, οι στίχοι του Σεφέρη,
τα σπαράγματα της Σαπφούς, η ελληνική μυθολογία, τα λαϊκά παραμύθια της Ελλάδας
και άλλων λαών• ΠΩΣ;
Μήπως φταίει που «χτυπάει το τζάμι ένα πουλί»;
ΟΠΩΣΔΗΠΟΤΕ φταίει!
Κι ο Σταύρος Παργινός με το βιολοντσέλο και το μαντολίνο του.
ΌΛΟΙ φταίνε εκτός από μένα, που τ’ αφηγούμαι.

Υ. Γ. 1   Το χούι κρατάει από τον Κήπο της Εδέμ, να ρίχνει ο ένας το φταίξιμο στον άλλο
              και να μην βρίσκεται ένα θαρραλέο πλάσμα ν’ αναλάβει την ευθύνη.

Υ. Γ. 2   Το κόκκινο κουβάρι φταίει που οδηγεί τα βήματα.

Υ.Γ. 3    Δευτέρα 25/2 στο little tree. Κρατήσεις : 210 9243762 όλες τις ημέρες και ώρες,
             πλην Δευτέρας.

Είμαστε οι λέξεις που λέμε


















Θάλασσα

Μάνα και ορίζοντας.
Θέλησα να ενωθώ μαζί της. Δειλινό, βούταγα βαθειά με ανοιχτά τα μάτια, την κατάπινα, γελούσα• 
 την καλούσα να εισχωρήσει, από κάθε μικρό πόρο, μέσα μου.
Την κοίταξα πολύ μ’ όλους τους καιρούς, μ’ όλα τα χρώματα και τις ανάσες της. Την αναπόλησα.

Παραμύθι

Βαθειά ρίζα.
Τρέφει τη μνήμη και τη βυθίζει στην άχρονη καταγωγή της.
Με τη συνθήκη του λόγου, η  μετοχή μας στο θαύμα.
Εκεί όπου οι ακατάλυτοι νόμοι της Φύσης δειλιάζουν μπροστά στη λαχτάρα ενός ανθρώπου.
Στα παραμύθια φωλιάζει η ψυχή μας.

Παράδοση

Χαρίσματα.
Ένα σεντούκι με προικιά για να πορευτούμε με χάρη.
Καρποί που ωρίμασαν μέσα στην εμπειρία όλων των παππούδων της ζωής,
για να μας ξεπροβοδίζουν σ’ όποιο μονοπάτι κι αν πάρουμε.
Ευχές και κινήσεις υλικές που συγκρατούν το άυλο.

Αφηγητής (λαϊκών παραμυθιών)

Πρωταρχικός άνθρωπος.
Κι ερμηνευτής. Παίρνει στα χέρια του το παραδομένο υλικό και το σμιλεύει
με τη δική του αντίληψη, το μορφώνει με το δικό του πάθος.
Παραδίδεται προς βρώση, όσο αντέχει απροκάλυπτος και ειλικρινής.
Μ’ έναν πόθο• να αλωθεί απ’ το κοινό του.

Τόπος

Ένα σημείο αναφοράς.
Άλλοτε εντοπισμένο σε γεωγραφικό χώρο κι άλλοτε ως άυλη πηγή έμπνευσης.
Πάντως ακουμπάμε πάνω του, ανατρέχουμε, στηριζόμαστε.
Καταγωγή και προορισμός.



στο περί ου
περιοδικό Λόγου, Τέχνης και Διαλόγου
Σκιτσογραφίες 5Χ5
Τις λέξεις έδωσε η Λένη Ζάχαρη και δημοσιεύτηκε στις 12/2/2019

Χτυπάει το τζάμι ένα πουλί















Παραμύθια στο little tree

Τη Δευτέρα 25 Φεβρουαρίου, στις 8 το βραδάκι, θα πούμε παραμύθια!
Ο Σταύρος Παργινός στο βιολοντσέλο κι εγώ στις λέξεις
που ριζώνουν εδώ και αλλού
από αιώνες παλαιούς και τώρα
και δένουν αειθαλείς καρπούς.

Είσοδος: 10 ευρώ με ποτό.

Κρατήσεις: 210 9243762 απ' το πρωί ως το βράδυ, εκτός Δευτέρας.
little tree Καβαλόττι 2, Ακρόπολη

20 ώρες Εργαστήρι


Πιάνουμε πάλι το κουβάρι και το ξετυλίγουμε...
κι ύστερα ακολουθούμε την κόκκινη κλωστή!

5 Κυριακές, στην Καισαριανή:
10/2 16.00-20.00, 17/2 10.30-14.30 και 24/2 16.00-20.00
3/3 10.30-14.30 και 10/3 10.30-14.30

Για περισσότερες πληροφορίες: 210 7236171 και agnistroumpouli@gmail.com

Ειρμοί απ' αφορμή....
























  Ειρμοί απ’ αφορμή…



Αντίς για φωνή
κυματισμοί υγροί του νερού, αέρινοι της φωνής, χωμάτινοι του πηλού·
είχε ένα λουλούδι.
κι ευθύς ανοίγει ολοκόκκινο τριαντάφυλλο δροσιάς και αρωμάτων,
και διαστέλλει τους κυματισμούς, και κρούει όλα τα τύμπανα· εκκωφαντικά.
                                         *

να βρεις μια τρίχα κόκκινη σαν το αίμα.
«Η αντρειά μου είναι στο κεφάλι μου. Στην κορφή έχω τρεις χρυσές τρίχες, κατάκορφα· κι άμα μου τις κόψεις,
θα πεθάνω.»
Κυματιστά μαλλιά· η θηλυκότητα του νερού.
Στη Βαβυλώνα οι γυναίκες προσέφεραν τα μαλλιά τους στο βωμό της Ιστάρ, θεάς του Έρωτα.
                                           *
  
μον’ μάθα την αγάπη την παντέρημη
 σε αιχμή: να τον πνίξει η θάλασσα· να τον σταυρώσουν οι δήμιοι· να τον κάψουν· να τον μαρτυρήσει η αγάπη.
‘κείνος ξέρει να προστάζει το αίμα του, όπως προστάζει την καρδιά του.
όμως το «άγγιγμα» των γυμνών ποδιών τον ρίχνει στην άβυσσο της αγαλλίασης, καθώς ξεχειλίζουν οι χυμοί της ζωής·
μα και της οδύνης καθώς μαζί αναδύεται και η επίγνωση του όριου.
Από τον ίδιο πυρήνα εκτινάσσεται ο ενθουσιασμός κι ο θάνατος.
                                           *

Μ..μ..μ… κι έκανε με το νόημα πως λαλιά δεν έχει
Το μισό της αναπνοής, η εκπνοή, γίνεται ήχος, έναρθρος λόγος φέροντας ένα βαθύ αποτύπωμα απ’ όλη
τη διαδρομή της εξερχόμενης εισπνοής.
Γίνεται μαρτυρία η λαλιά μας. Πότε παγώνει και δεν λαλεί ενόσω αναπνέουμε;
                                            *
     
γριά μικροκαμωμένη φτιάχνει ολοστρόγγυλα κουλουράκια από ρυζάλευρο κι όλο γελάει·
το γέλιο αντίκρυ σε πέτρινους θεούς, σε δράκους, στον κόσμο του θανάτου.
-    Τε – χε – χε – χε! Τε – χε – χε – χε!
Ανοίγει ο στόμας της και μπαίνει μέσα ήλιος και φυτρώνει χαρά· φυσική σαν φυτό,
ακατάλυτη.
                                             *

                                                                                        Α.  Σ.     

Υ. Γ. Να διαβάζεται μετά τις αφηγήσεις         

Απαντήσεις















1.    Κυρία Στρουμπούλη, με την καινούργια χρονιά έρχεται μια νέα δουλειά σας, λίγο διαφορετική από αυτές που ξέραμε μέχρι σήμερα. Παραμύθια όχι μόνο από την ελληνική παράδοση. Θα θέλατε να μας μιλήσετε γι αυτή την καινούργια παράσταση;

Δεν είναι η πρώτη φορά που αφηγούμαι παραμύθια από άλλες προφορικές παραδόσεις. Εδώ και πάνω από 10 χρόνια, αφηγούμαι και Σερβικά παραμύθια, αλλά και κάποια από την Αφρική. Βέβαια επειδή έχει πολύ μεγάλη σημασία η γλώσσα, δουλεύω αρκετά τις μεταφράσεις, κυρίως για να τους προσδώσω προφορικότητα, άρα μουσικότητα.
Γι αυτό επανέρχομαι πάντα στα ελληνικά παραμύθια, γιατί εδώ το υλικό – αναζητώ τις πιο παλαιές καταγραφές- είναι πολύ γοητευτικό και συγχρόνως με «εκπαιδεύει».
Το κριτήριο επιλογής του υλικού μιας Παράστασης – Αφήγησης είναι η γοητεία που ασκεί, τη συγκεκριμένη περίοδο, σε μένα.
Αφηγούμαι πολλά χρόνια και σήμερα γίνονται παράλληλα πολλές αφηγήσεις.
Πώς, λοιπόν, καλείς κάποιον να δώσει εισιτήριο, το χρόνο και την προσοχή του, αν δεν έχεις να δώσεις κάτι που πρώτα πρώτα συνεπαίρνει εσένα; Κι ακόμη, δουλεύω πολύ μια παράσταση, συμβιώνω αρκετούς μήνες μαζί της πριν την παρουσιάσω• είναι μια σχέση αρχικής έλξης, που ωριμάζει μέσα από δυσκολίες, ανακαλύψεις… και στερεώνεται σ’ έναν τρόπο. Από την άλλη, η εκφραστικότητα έχει τόσες, μα τόσες αποχρώσεις και τονισμούς που μπορεί να γείρουν το νόημα σ’ άλλη κατεύθυνση. Κάθε αφήγηση είναι μοναδική.

2.    Είναι εντυπωσιακό ότι δίπλα στη βαλκανική γειτονιά μας, εντάξατε την παράδοση μιας χώρας μακρινής και αρκετά άγνωστης στην Ελλάδα, ιδίως σε ό,τι αφορά την λαϊκή της παράδοση, της Ιαπωνίας. Πώς ήρθατε σε επαφή μαζί της; Πάνω σε ποια βάση γίνεται η συνομιλία στην παράσταση; 

Α, γι αυτό φταίει ο Λευκάδιος Χερν! Αυτός ο ταλαιπωρημένος από την παιδική του ηλικία, ευαίσθητος άνθρωπος, που βρήκε στην Ιαπωνία μια πατρίδα φιλόξενη και αγαπητική προς τη δική του ψυχική κλίση.
Η ψυχή κάθε λαού φωλιάζει στην προφορική του παράδοση. Τον είλκυσαν λοιπόν και κατέγραψε μύθους και θρύλους της νέας του πατρίδας που τον ανακήρυξε εθνικό ποιητή.
Τώρα να πούμε ότι τα λαϊκά παραμύθια όλου του κόσμου, σ’ όλα τα μήκη και πλάτη της γης, καταπιάνονται με το ίδιο θέμα: πώς να τα βγάλει πέρα ο άνθρωπος μ’ αυτό το πολύμορφο μυστήριο που είναι η ζωή κι ο ίδιος του ο εαυτός• που αποσπάται από μια ενότητα και οδεύει σ’ ένα άγνωστο.
Η διαφορά είναι ότι κάθε λαός, ανάλογα με το ήθος [τόπο] του: φως, όγκοι, ατμόσφαιρα, βλάστηση, νερά, βουνά, θάλασσες, έρημοι … καλλιεργεί τον ιδιαίτερο τρόπο του να διαλέγεται με το περιβάλλον και με τον εαυτό του. 
Διαλέγω λοιπόν από τον Χερν μια μικρή ιστορία, που δίνει μια τελική εύθυμη νότα σ’ ένα δυνατό πρόγραμμα, αλλά που αν την σκεφτείς και δεύτερη φορά, ανακαλύπτεις με τι λεπτότητα και ελαφράδα καταπιάνεται με τούτον και τον Άλλο κόσμο.

3.    Ομολογώ ότι με κεντρίζει η ένταξη του Εγγονόπουλου στην παράσταση. Γνωρίζω πόσο αγαπάτε την ποίηση, αλλά γιατί τον Εγγονόπουλο ειδικά;

Κι εμένα με κεντρίζει γι αυτό το βάζω. Ένα ποίημα που έχει εικόνες και ανάπτυξη ονείρου, δηλαδή μαγικού παραμυθιού!
Οι κατατάξεις είναι φιλολογική δουλειά. Οι ελιγμοί μιας πεταλούδας διαπερνούν όλες τις κατατάξεις και νομιμοποιούνται από το φως.

4.    Ως αφηγήτρια διακρίνεστε για τα υποκριτικά σας προσόντα. Θα μπορούσατε να είστε ηθοποιός.  Γιατί ασχοληθήκατε αποκλειστικά με την αφήγηση;

Ε, λοιπόν όχι, δεν θα μπορούσα να είμαι ηθοποιός. Κι όταν κάποτε πήγαμε να το δοκιμάσουμε, απέτυχα παταγωδώς!
Είμαι ανυπότακτη. Πρέπει κάτι να με γοητεύσει πολύ βαθειά και να βρω το δικό μου τρόπο και τη δική μου γλώσσα να σχετιστώ μαζί του.
Ο αφηγητής είναι κάποιος που στέκει πάνω σ’ ένα λόφο και βλέπει ολόκληρη τη ζωή πώς ξεδιπλώνεται στα ριζά του και κάποιες στιγμές κατηφορίζει και γίνεται το ένα και το άλλο πρόσωπο του διαλόγου κι έπειτα ξανανεβαίνει στην κορφούλα.
Αυτή η απόσταση του δίνει την ψυχραιμία να κατανοεί και να υποστηρίζει με στοργή όλα τα πρόσωπα του παραμυθιού, δηλαδή όλες τις πλευρές κάθε ανθρώπου.

5.    Τα τελευταία χρόνια υπάρχει, νομίζω, ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το παραμύθι –το λαϊκό και το, ας το ονομάσω- έντεχνο.  Αναφέρομαι τόσο σε παραστάσεις που δραματοποιούν παραμύθια όσο και στην ανάγνωση κτλ. Αν το πιστεύετε κι εσείς, ποιοι λόγοι σπρώχνουν το κοινό στο παραμύθι; 

 Νομίζω ότι απ’ όταν αποκτά ο άνθρωπος έναρθρο λόγο αφηγείται, κι αυτό δεν διακόπτεται ποτέ. Είναι ένας τρόπος να ονομάσει, ν’ αναγνωρίσει, να κατανοήσει, να μοιραστεί, να «ζήσει», να δημιουργήσει με τον λόγο• αυτό το τόσο ευαίσθητο και ανθεκτικό υλικό! Γίνεσαι πλάστης, ποιητής αναδημιουργείς τον κόσμο!!
Η σύμβαση για να μπούμε ελεύθερα σ’ αυτή τη σφαίρα, έχει τον τίτλο παραμύθι.
Το διαβατήριο είναι η φαντασία, αυτή η εξαιρετική πνευματική ικανότητα. Αυτή η  απόχη των ρευμάτων της ζωής.
Ποτέ δεν έπαψε να λέγεται, να μεταδίδεται και να αναδημιουργείται το παραμύθι.
Είναι η ρίζα ΟΛΩΝ των τεχνών, πλαστικών και παραστατικών.
Οι συνθήκες αλλάζουν και συμπαρασύρουν τον τρόπο. Η ρίζα όμως είναι βαθειά.

6.    Δημιουργούνται σήμερα παραμύθια;

Είναι σαν να με ρωτάς, πάψαμε σήμερα να μαγειρεύουμε, να τρώμε;
Μονάχα, που σήμερα από το τσουκάλι που ήταν κάποτε πάνω στην πυροστιά έχουν ξεφυτρώσει πολλά φαστ φουντ.

7.    Το ’17 μας χαρίσατε τον «Δέντρο». Θα υπάρξει συνέχεια και στη γραφή;

Ο Δέντρος είναι μια ανθολόγηση λαϊκών παραμυθιών με αναφορά σε δέντρα και φυτά. Ακολούθησε μια άλλη ανθολόγηση που μόλις ολοκληρώθηκε, μπήκε κάποιος ηλεκτρονικός πειρατής και μου ‘κλεψε όλα τα αρχεία συν όλο αυτό το υλικό που δούλευα μήνες.
Χρειάζεται μια ισχυρή αφορμή για να πάρω φόρα πάλι.




Με αφορμή την Παράσταση Λόγια κυματούντα Αφηγήσεις με φωνή και βιολοντσέλο
Απαντήσεις στις Ερωτήσεις της Μαρώς Τριανταφύλλου για το artplay.gr  Δημοσιεύτηκε 5/1/2019

Λόγια κυματούντα


Αφηγήσεις με φωνή και βιολοντσέλο


Στο ατμοσφαιρικό Μουσείο Νεώτερης Κεραμεικής στο Θησείο,
θα φιλοξενηθούν για τρεις Κυριακές,
         20, 27 Ιανουαρίου και 3 Φεβρουαρίου 2019, στις 7 μ. μ. 

Αφηγήσεις με την Αγνή Στρουμπούλη και τον Σταύρο Παργινό στο βιολοντσέλο.

Παραμύθια από τη Σερβία, την Ελλάδα και την Ιαπωνία,
στίχοι του Ν. Εγγονόπουλου, στροφές από Θρακιώτικο τραγούδι
συνθέτουν ένα ιδιαίτερο πρόγραμμα,
όπου ο λόγος κυματούται με το βιολοντσέλο.

Διάρκεια: 1 ώρα
Απευθύνεται σε ενήλικες και εφήβους από 12 χρόνων και πάνω.

Κρατήσεις στα τηλέφωνα: 210 3318491 – 2
(Δευτέρα έως Παρασκευή 9.00 – 15.00)
και στο mail: kmnk@otenet.gr


     Μουσείο Νεώτερης Κεραμεικής, Μελιδώνη 4 – 6 Θησείο,
                                                                           πλησίον Ηλεκτρικού Σταθμού Θησείου


Χορηγοί Επικοινωνίας: